Begroting 2027-2030 en onze prioriteiten voor Westland !
Tweede termijn LPF Westland bij de begroting 2027-2030
Voorzitter,
Wij hebben tot op heden weer hele fraaie voordrachten gehoord van onze collega partijen in deze raad. Het is altijd weer een bijzonder hoe een jaar met verkiezingen zich ontwikkeld en dat dan in november van zo’n jaar de begroting en het collegewerkprogramma worden gepresenteerd. Dit is het noem het maar het echte begin van een nieuw college in een jaar waarin veel zaken gewoon doorlopen vanuit de oude programma’s. Altijd ook weer bijzonder om horen van alle fracties wat zijn de verwachtingen, waar gaan wij elkaar vinden en waar gaan wij elkaar niet vinden of sterker nog staan wij recht tegenover elkaar.
Belangrijkste punt bij alle partijen in deze raad is het vraagstuk wonen en daarin hebben wij met elkaar een grote verantwoording. In onze eerste termijn hebben wij ook duidelijk gevraagd om een helder beeld te geven van de opgave die wij hebben maar ook de mogelijkheden of onmogelijkheden op dit gebied. Hoe zet je ambities om in realisatie? Het zal voor iedereen duidelijk zijn dat dit geen eenvoudige opgave is om soort van impasse te doorbreken. Vele plannen zijn gemaakt maar de lange doorlooptijd zorgt ervoor dat wij met regelmaat constateren dat niet gebouwd wordt waar vraag naar is.
Hoe kunnen wij dat met elkaar veranderen? Daar zijn vele partijen voor nodig maar met alle wettelijke regels, bepalingen, restricties, belangen, eigen belangen en financiële onzekerheden is dat erg lastig. Wij vragen het college dan ook hoe zij dit handen en voeten willen geven!
Woningbouw en huisvesting
Het college geeft ook aan dat zij de ambitie van de diversen partijen ondersteunen om de bouw van nieuwe woningen te versnellen. Dit betekent voor LPF Westland niet dat wij Westland in sneltreinvaart vol willen bouwen. Belangrijk hierbij is dat wij bouwen voor onze eigen inwoners en dat er optimaal gebruik gemaakt moet worden van alle instrumenten om de Westlander vooraan te zetten bij het verkrijgen van een woning. Wij lezen in zowel het CWP als de beantwoording in eerste termijn dat het college er veel aan gelegen is om voor alle doelgroepen een passend woonaanbod te hebben. Wij roepen het college op om daarbij ook nadrukkelijk het gesprek aan te gaan met de diversen doelgroepen. Wij zien ook dat er gewerkt wordt om de Omgevingstafel Westland verder te ontwikkelen. Dit is van groot belang om initiatieven in een vroeg stadium goed te kunnen beoordelen en waar nodig in samenspraak te kunnen versnellen en realiseren.
Het is goed om te lezen dat het WoonInvesteringsFonds op korte termijn ingezet zal worden voor Koopstart. Helaas was dit nog niet eerder toegepast vanuit de gemeente, een gemiste kans van het vorige college wat ons betreft. Een dergelijke opzet vanuit de projectontwikkelaar bij een eerder bouwplan in De Lier heeft laten zien dat dit werkt. Ook de diversen initiatieven op gebied van groepswonen voor senioren worden door het college opgepakt om verder te ontwikkelen. Belangrijk hierbij is te benadrukken de gemeente hierbij geen projectontwikkelaar is en de initiatiefnemers helder en duidelijk informeert over haar rol. Van groot belang is dat erbij de realisatie van nieuwe woningen een doorstroming op gang komt en weer nieuwe kansen biedt voor vele andere woningzoekenden.
Glastuinbouwsector en bedrijfsleven
Naast wonen is er een tweede zeer belangrijk punt in Westland en dat is de glastuinbouwsector. In de beantwoording vanuit het college horen wij veel over het belang van onze Westlandse economie maar wij missen het antwoord op de vraag waar willen wij staan met onze glastuinbouwsector over 10 en 20 jaar. De Glastuinbouw heeft zich altijd in moeilijke tijden weer weten op te richten en nieuwe kansen gecreëerd om de volgende stap te maken maar de bedreigingen op gebied van ruimte, milieu, energie, arbeid enz enz worden steeds groter en vragen om een heldere visie over waar wij als Westland naar toe willen. Graag horen wij nog van het college hoe dit vorm gegeven zal worden om deze toekomstvisie te realiseren.
Naast de Glastuinbouw hebben wij nog een veelvoud aan andere economisch bedrijvigheid al dan niet gelieerd aan de tuinbouw. Het is goed om te lezen dat wij een sterke economische positie hebben in de Provincie maar naast beschikbare ruimte voor de vestiging van nieuwe bedrijven is het ook belangrijk om de oudere bedrijfsterreinen aantrekkelijk te houden voor bedrijven. De laatste jaren zie je op heel veel bedrijfsterreinen dat er oude panden worden gesloopt en er bedrijfsverzamelgebouwen voor terugkomen. Op zich geen verkeerde ontwikkeling maar wij moeten wel waken voor een overschot aan dergelijke gebouwen. Wij hebben daarom een motie ingediend om hier aandacht voor te vragen. Vanuit het antwoord van de wethouder maken wij op dat in de nieuwe bedrijventerreinenvisie dit nadrukkelijk zal worden meegenomen. Wat ons betreft mag de motie daarmee vervallen.
Mobiliteit en verkeer
Om wonen en ondernemen aantrekkelijk te houden is het van groot belang dat onze mobiliteit niet vastloopt. Het wordt drukker en voller in Westland en daarbij is het van groot belang dat er goede keuze gemaakt worden en ook financiële middelen beschikbaar zijn. Niet alleen bereikbaarheid maar veiligheid speelt ook een belangrijke rol hierbij en met name voor voetgangers en fietsers. Doordat de kernen relatief dicht bij elkaar liggen zijn goede en veilige fietspaden van groot belang en goed is het dan ook te lezen dat daar volop wordt ingezet.
Voor een aantal knelpunten in ons wegennet is al volop aandacht en vraagt om een snelle uitvoering maar wij moeten wel oog hebben voor het hele gebied en niet een knelpunt oplossen en het volgende weer creëren. Een nieuw verkeerscirculatieplan in hierbij een goed uitgangspunt. Daarnaast moeten wij ook inzetten op verbetering van het OV. In samenspraak met de MRDH moeten wij kijken naar een betere invulling van het huidige OV met nieuwe mogelijkheden. Dit zal niet morgen kunnen gebeuren maar richting de nieuwe vervoersconcessie zal dit wel nadrukkelijk moeten worden ingepast.
Onderwijs en sport
Om wonen en werken in Westland aantrekkelijk te houden is het belangrijk dat wij zorgen voor passende voorzieningen in de dorpskernen. Winkels, scholen, sport en recreatievoorzieningen passend voor de kern. De groei van een aantal kernen vraagt om tijdig inspelen op de behoefte. Soms is daar te laat op ingespeeld waardoor het wachten is op een goede plek voor een school. Daarom is het goed om in het CWP te lezen dat er hard gewerkt wordt aan de realisatie van een aantal nieuwe scholen en er ook een toekomstbestendig integraal huisvestingsplan voor scholen wordt opgesteld.
Maar ook de uitbreiding van de sportfaciliteiten vraagt om een grote inspanning. Wij zien nu in De Lier dat de uitbreiding van de sportvoorzieningen ook financiële uitdagingen met zich meebrengt. Uiteraard niet altijd te voorzien door economische omstandigheden maar vraagt wel om een nauwkeuring inzicht van de verwachte inzet van middelen. Uiteraard ondersteunen wij de inzet van de extra investeringen omdat dit te belangrijk is voor de verenigingen. Daarbij hebben de verenigingen ook een grote uitdaging om de gestegen kosten van alle bouwactiviteiten te bekostigen. Ook op het gebied van de zwembaden moet er de komende jaren en keuze gemaakt worden. Goed om te lezen dat het college daar ook werk van gaat maken om deze toekomstvisie op te stellen.
In Westland staan wij bekend om onze inzet van vrijwilligers. Duizenden inwoners zijn heel actief en niet alleen bij de sportverenigingen maar ook bij vele andere verenigingen en organisatie zijn zij betrokken. Dit geeft ook een groot saamhorigheidsgevoel in de kern of Westland breed en daar moeten wij heel zuinig op zijn. Het college geeft aan dat zij dit onderkennen en zullen daar waar mogelijk kijken naar mogelijkheden en kansen om organisaties verder te helpen en actief mee te denken in mogelijkheden en oplossingen. Vrijwilliger zijn is niet altijd zonder risico en dat vraagt ook om de mogelijkheid van een verzekering. Nu is dat via de gemeente mogelijk maar lang niet bij iedereen duidelijk wat dit inhoudt. Vandaar onze motie om dit meer bekendheid te geven bij de diversen partijen en ook inzicht te geven wat de mogelijkheden zijn. Het college geeft aan dat deze motie overbodig is omdat een vrijwilligersverzekering als beschikbaar is. Als het college kan toezeggen dat zij bereidt is hier meer aandacht en toelichting te geven richting vrijwilligers en organisaties overwegen wij om de motie te laten vervallen.
Openbare ruimte en groenbeheer
In de afgelopen jaren is er veel gedaan op het gebied van meer groen en beter groen. LPF Westland heeft in het verleden een hele reeks aan groen moties ingediend voor beter groen en de aandacht hiervoor. Gelukkig zien wij dat dit nu ook steeds beter gaat. Met de natuurlijke verandering van het klimaat maar ook gewijzigde wetgeving hebben wij een aantal uitdagingen op het gebied van hitte, water en droogte. Dit vraagt om een duidelijke visie en beleid en wij roepen het college op ook de inwoners nauw te betrekken bij al deze zaken. Wij weten dat dit al op diversen terreinen gebeurt waaronder bv de groene- blauwe schoolpleinen maar breng dit ook meer naar de woonwijken en haar bewoners. Nog te vaak zien wij in met name nieuwbouwwijken dat de gemeente actief met groen bezig is maar de bewoners hun tuinen soms geheel voorzien van tegels! Dit kan en moet beter.
Waar LPF Westland al eerder, 2020 een motie voor heeft ingediend voor de inzet van vrijwilligers op de begraafplaatsen hebben wij dat nu wederom gedaan. De reden is dat er nu daadwerkelijk een aantal vrijwilligers actief is op de begraafplaats De Lier. Nu dit initiatief is opgepakt hoor je ook dat er meer inwoners zijn om dit op te pakken. Maar de inzet van vrijwilligers vraagt ook om een stukje duidelijkheid over deze inzet. In de beantwoording op onze eerste termijn geeft het college aan onze motie te omarmen en in gesprek te gaan met de aangemelde groep en te komen tot waardevolle afspraken om dergelijke initiatieven om te zetten in een duurzame samenwerking. Het verzoek is wel om de motie niet in stemming te brengen omdat dit ambtelijke capaciteit vergt die beter ingezet kan worden. LPF Westland kan zich hierin vinden en zal de motie laten vervallen met de toezegging van het college dat wij via de commissie of schriftelijk op de hoogte worden gehouden van de ontwikkelingen en afspraken.
Afvalstoffen en afvalkosten
Iedere inwoner van Nederland dus ook van Westland heeft te maken met afval en dat kost geld om dit allemaal te verwerken. Al meerdere malen heeft LPF Westland gewaarschuwd dat het niet goed gaat met het afvalbeleid en de kosten. In 2020/21 zijn inwoners al geconfronteerd met een fors hogere afvalstoffenheffing en in 2027 gaat dat weer gebeuren. De reden is eigenlijk vrij simpel en dat is wederom, het niet doorvoeren van de daadwerkelijke kosten van ons afvalverwerking. Alleen de inflatiestijging is onvoldoende om de stijgende kosten te dekken. Als er de afgelopen jaren geïndexeerd was met de werkelijke kosten dan was er een licht stijgende lijn te zien geweest. Nu hebben wij drie jaar een vlakke lijn gezien. Ziet er zo mooi uit!! Maar nu ineens een piek met een stijging van ruim 90 euro. Zoals we dat op zijn Westlands zeggen “krek eender” als in 2021! Dus niets geleerd! Wel kunnen wij zien dat wij met het voorgestelde prijsniveau nog steeds keurig op het gemiddelde kostenniveau staan in onze regio. Wat onze fractie betreft maken wij nu deze inhaalslag en zorgen voor een verantwoorde kostenstijging in de komende jaren.
Wat wij nu al weten is dat de kosten nog verder zullen stijgen komende jaren als wij niets doen. De eerder ingevoerde aparte inzameling van plastic, metalen en drankkartons was met de gele zakken zeker geen succes en met de slogan alles voor het gemak in een bak is dat in de vorige collegeperiode weer teruggedraaid. Wat LPF Westland betreft het kind met het badwater weggegooid. De keuze om te gaan voor tevredenheid bij de inwoners snappen wij wel maar daar hangt dus wel een prijskaartje aan en moeten we in feite weer opnieuw beginnen met het scheiden van ons afval om de betaalbaarheid in de toekomst veilig te stellen. In de periode met afvalscheiding aan de bron is wel gebleken dat veel inwoners zich toen ook bewust zijn geworden van de hoeveelheid afval die zij produceerde.
Doordat alles weer in de grijze bak ging, zitten we nu met een veel te hoge percentage grijs afval wat heel veel geld kost en nog meer gaat kosten. De norm van 100 kg grijs afval per inwoners is nog heel ver uit beeld met ruim 180 kg nu. Gelukkig zien wij nu dat het college een inhaalslag wil maken en ook moet maken, en daarbij naast HVC en de NVRD ook het gesprek aangaat met de inwoners om te zien waar de beste mogelijkheden liggen om onze afvalstroom op een verantwoorden wijze in te zamelen Hierbij zijn service en gemak, kosten en milieu een belangrijk uitgangspunt. Zowel college als raad moet hier snelle en zorgvuldige stappen in maken!
LPF Westland heeft in bovengenoemde zaken diversen onderwerpen toegelicht en er zijn nog vele onderwerpen om uit te lichten maar daar hebben andere fracties ook al op ingezoomd. Dat wil niet zeggen dat deze niet belangrijk zijn maar wij zullen op alle gebieden de vinger aan de pols houden in de komende periode en waar nodig het college aanspreken.
Financiën en lange termijn
Een belangrijk punt staat wat LPF Westland betreft nog open en dat zijn de financiën. Wij staan als Westland voor een aantal grote uitdagingen als het gaat om de financiën. Niet alles kan, niet alles moet maar dat vraagt om keuzes. Deze keuzes bepaalt waar wij staan over 4, 10 of 20 jaar. Met alle plannen en ambities die er zijn moeten wij keuzes maken en soms ook bijstellen. Wij hebben een stevige solide basis waarbij de kengetallen duidelijk laten zien dat wij goed bezig zijn. Daar kunnen wij als gemeente verder op bouwen maar vraagt wel om inspanningen en verplichtingen. Wij zien dat het college op gebied van financiën een andere werkwijze wil hanteren waarbij een realistische begroting en een beter voorspelbaarheid belangrijk is. Het is mooi om een jaar af te sluiten met een positief resultaat van 25 miljoen maar als dit vooral veroorzaakt wordt door niet uitgevoerde plannen dan houd je jezelf voor de gek. Andersom is realisme ook goed inschatten van alle risico’s en zichtbaar maken voor iedereen.
Zie kostenstijging van de afvalstoffenheffing of sociaal domein, kostenstijging bij bouwplannen zoals sportpark De Zweth en zo zijn er nog meerdere gebieden die aandacht vragen. In de komende jaren zien wij de schuldenlast toenemen waarbij een aantal grote projecten aan de orde komen. Een van de belangrijkste projecten is de ontwikkeling van de Flora Campus. Door nu te investeren loopt de schuldenlast op welke later bij de grondverkopen weer terugkomen. Daar zitten wel grote risico’s aan vast als er ontwikkelingen achterblijven. Zie voor nu o.a. de bouw van het Vakcollege + maar ook de berichtgeving vanuit Royal Flora Holland geeft een reden tot een scherpe analyse. LPF Westland is in het verleden kritisch geweest over de Flora Campus en zal dat ook kritisch blijven volgen maar een democratisch genomen besluit door de Raad houdt in dat de trein rijdt en wij waar nodig zullen zorgen dat deze het juiste spoor blijft volgen!
Om alles in stand te houden en te realiseren is het nodig dat Westland over een goed georganiseerde gemeentelijk organisatie beschikt. Met alle taken en verantwoording die er bij de gemeente liggen is een strak geleide organisatie noodzakelijk maar deze moet ook toegankelijk zijn voor haar inwoners. Een mooie taak voor het college om de organisatie goed in te richten en voor te bereiden op de toekomst.
Uitgesproken door fractie voorzitter Peter Voskamp in de raadsvergadering van 11 november 2026.
